Genel Bilgiler

Periodontoloji dişlerin ve dental implantların etrafındaki sert (sement, alveolar kemik) ve yumuşak (dişeti, peri-implanter mukoza, periodontal ligament) dokuları klinik, mikroskobik ve biyokimyasal olarak inceleyen ve bu dokuları etkileyen hastalıkların önlenmesi, teşhisi, tedavisini kendine konu edinen anabilim dalıdır. Periodontal hastalıklar dişeti hastalıkları olarakta adlandırılırlar. Dişeti hastalıklarını genel olarak gingivitis ve periodontitis olarak ayırabiliriz.

Gingivitis: Bakteriyel eklenti olan plak ve diştaşının diş yüzeyinde kalmasıyla dişetlerinde oluşan enflamasyona gingivitis denir. Toplumda görülme sıklığı %90 olan gingivitiste dişetlerinde kızarıklık, şişlik ve kanama görülebilir. Hafif şiddette görülen gingivitis vakasının  bir çoğu  günlük fırçalama ve diş ipi kullanımı ile iyileşebilir. Fakat sert eklenti dediğimiz diştaşı olan durumlarda dişhekimine başvurmak gerekmektedir. Gingivitis kemikte herhangi bir kayba neden olmaz, hastalık dişetiyle sınırlıdır.

Periodontitis: Gingivitis tedavi edilmediğinde periodontitis gelişebilir. Periodontitiste enfeksiyon dişetinde sınırlı kalmayarak dişi destekleyen diğer dokulara da yayılır. Dişeti enfeksiyondan dolayı dişden ayrılır ve cep denilen boşluklar oluşur. Periodontitiste dişi destekleyen kemikte yıkım söz konusudur.

Cerrahi Sonrası

  1. İki saat boyunca (anestezi etkisi geçene kadar) yemek yemeyiniz. Mümkünse eve gidip istirahat ediniz. Yaz aylarında güneş altında fazla durmayınız. Operasyonu takip eden saatlerde tükürmeyiniz.
  2. Operasyon sonrası ilk 24 saat içerisinde cerrahi bölgesinden bir miktar sızıntı olabilir. Bu da tükürüğünüze kırmızı renk verecektir. Daha uzun süreli kanamalarda doktorunuzu arayınız.
  3. Bugün sıcak, sert tanecikli yiyecek kaçınarak genelde sıvı besleniniz.
  4. Ilık veya soğuk yiyecek ve içecekler tüketiniz. Mümkün olduğu kadar operasyon bölgesi tarafı ile çiğnemeyiniz. Soğuk; aynı zamanda kanamayı azaltacaktır.
  5. Bugün sıcak banyo yapmayınız.
  6. Operasyon bölgesinde hafif şişlikler olabilir. Şişliği engellemek için ilk 24 saat süre ile buz uygulaması yapınız (buz 5’er dakika ara ile 2 dakika boyunca, operasyon yapılan bölge tarafındaki yanak üzerinden tatbik edilmelidir).
  7. Hekiminiz tarafından herhangi bir ağrı kesici reçete edilmedi ise ağrı kesici olarak kesinlikle aspirin kullanmayınız. Bunun dışında size reçete edilmeyen ilaçları lütfen kullanmayınız.
  8. Yara üzeri koruyucu bir macun (pat) ile kapatıldı ise macunun bulunduğu bölgeyi fırçalamayınız. Macunun düşmemesi için azami gayret gösteriniz. Tedavi yapılmayan bölgeleri ise 2. günden itibaren fırçalayabilirsiniz.
  9. Yara bölgesine yerleştirilen macun (pat) ilk 3 gün içerisinde düşerse acilen diş hekiminize başvurunuz. Macun yerinden oynarsa lütfen yerine yerleştirmeye çalışmayınız ve kliniğimize haber veriniz.
  10. Operasyon yapıldığı hafta sigara, alkol ve asitli yiyecek-içecek tüketiminden kaçınınız.
  11. Yanak ve dudaklarınızı çekerek operasyon yapılan bölgeyi görmeye çalışmayınız.
  12. Ameliyat edilmeyen bölgelere normal fırçalama işlemlerini uygulayabilirsiniz. Ameliyat bölgesini doktorunuzun söyleyeceği süre zarfınca fırçalamayınız. Yemeklerden sonra bir bardak ılık su ile hafifçe gargara yapmak sizi rahatlatacaktır. Doktorunuzun önerdiği gargara ile günde iki kez sabah ve akşam gargara yapınız. Gargara yaptıktan sonra 1 saat hiçbir şey yiyip içmeyiniz ya da su ile çalkalamayınız.
  13. Bir hafta sonra dikişlerinizi aldırmak için diş hekiminize başvurunuz. Yara bölgesine macun (pat) yerleştirilmiş ise 1 hafta sonra aldırmak için diş hekiminize başvurunuz.

Sıkça Sorulan Sorular

Dişeti hastalıklarının oluşumunda rol oynayan risk faktörleri nelerdir?

Sigara: dişeti rahatsızlıklarının gelişiminde en önemli risk faktörüdür. Ayrıca sigara tedaviye verilen cevabı azaltır.

Kadınlardaki hormonsal değişiklikler dişeti rahatsızlıklarına daha duyarlı hale getirir. Hamilelikte, puberte, menapoz ve menstrual siklus döneminde östrojen seviyeleri değişmektedir. Hormon seviyesinin değişmesi bazı bakterilerin sayılarını arttırarak periodontal durumu etkilemektedir.

Diyabet rahatsızlığı olan bireylerde enfeksiyon gelişme riski yüksektir. Konağın savunma mekanizmasını olumsuz etkilediği bilinen diyabette, periodontal hastalık görülme riskide fazladır.

Çeşitli ilaçlar tükürük akışını etkilediği için ağız kuruluğuna neden olarak dişeti hastalıklarının oluşması için ortam sağlar. Ayrıca bazı Ca kanal blokörleri, bazı epileptik ilaçlar ve bazı doğum kontrol hapları dişeti büyümesi yaparlar. Dişeti büyümesi olan hastalarda ağız bakımı zorlaştığı için dişeti rahatsızlığı görülme sıklığı artar.

Kanser veya AIDS gibi bazı hastalıkların tedavileri ağız sağlığını olumsuz yönde etkileyerek dişeti hastalıklarına neden olabilir.

Ağız hijyen alışkanlıklarını kazanılmaması durumunda dişlerde plak birikimi olur. Plak, yiyecek artığı değildir, bakterilerin oluşturduğu bir eklentidir. Plak birikimi dişeti rahatsızlıklarının başlıca nedenidir

Genetik yatkınlık dişeti hastalıklarında önemlidir. Hastaların benzer plak birikimine  verdiği cevaplar farklıdır. Ağız bakımı aynı bireylerin, bazılarının dişetinde çok şiddetli rahatsızlıklar görülürken diğerlerinde hafif şiddetli görülebilir.

 

Dişeti hastalığı belirtileri nelerdir?

Dişetlerinin kendiliğinden veya dişleri fırçalarken kanaması,

Dişetleri kırmızı, şiş ve hassas olması,

Ağrılı çiğneme,

Dişlerde sallanma,

Diş kaybı veya yer değiştirmesi,

Dişlerde soğuk ve sıcakta hassasiyet,

Dişeti çekilmesi veya dişlerin uzaması,

Ağızda kötü koku ve tad,

Isırma sırasında dişlerin yer değiştirmesi,

Dişetlerinin dişlerden ayrılması,

Diş ile dişeti arasından iltihap gelmesi gibi durumlar dişeti hastalığından kaynaklanabilir.

 

Dişeti rahatsızlıklarından korunmak için ne yapmalı?

Dişler düzenli bir şekilde her gün en az iki kere fırçalanmalı.

Her gün dişipi kullanılmalı.

Altı ayda bir düzenli kontroller için  dişhekimine başvurulmalı.  

Sigara içilmemeli.

 

Dişeti hastalıkları genel vücut sağlığını etkilermi?

Dişeti hastalıkları vücut  için fokal enfeksiyon odağı olduğundan  tüm sağlığımızı tehdit etmektedir. Dişeti hastalığı olan hamile bayanlar ile olmayanlar düşük doğum ağırlığı ve erken doğum açısından karşılaştırıldığında, dişeti rahatsızlığı olan bireylerin 7 kat daha fazla risk taşıdığı bildirilmiştir.

Osteoporoz kemik yoğunluğu azaltan bir hastalıktır. Kemikteki değişikliklerden dolayı bu hastalığa sahip bireylerde diş kayıp oranında artış gözlenmektedir. Osteoporozlü bireylere dişeti hastalığıda eklendiğinde bu oran iyice artmaktadır.

Dişeti hastalığı olan diyabetli bireylerde kan şekerinde kontrolünün zorlaştığını ve diyabetik durumun ağırlaştığı  gösterilmiştir. Dişeti hastalığı olan bireyler iyileştirildiğinde diyabet göstergelerinde de iyileşme olduğu bildirilmektedir.

Dişeti hastalığı olan bireylerde koroner arter hastalığına görülme riski dişeti sağlıklı bireylere göre neredeyse iki kat daha fazladır.

Dişeti hastalığı olan bireylerde, ağızdaki bakteriler solunum yoluyla akciğerlere geçerek pnemoni gibi solunum yolu hastalıklarının oluşmasına neden olurlar.

 


Türk Periodontoloji Derneği

Web : http://www.turkperio.org

Amerikan Periodontoloji Akademisi
(American academy of Periodontology)

Web : http://www.perio.org

Avrupa Periodontoloji Federasyonu
(European Federation of Periodontology )
 

Web : http://www.efp.net

Başa Dön